Wydruk próbny książki: proof, wydruk i egzemplarz próbny
Czym różnią się trzy rodzaje próby przed drukiem, kiedy się opłacają i co sprawdzić na papierze, zanim zamówisz cały nakład.
Ekran pokaże literówkę i przesunięty akapit, ale nie pokaże, jak kartka zachowa się w dłoni. Tekst chowający się w grzbiecie, zbyt ciemne zdjęcie albo okładka w innym odcieniu wychodzą dopiero na papierze. Po to jest próba przed nakładem.
Poniżej wyjaśniamy, czym różni się proof od wydruku próbnego i egzemplarza próbnego, kiedy się je zamawia i co w nich sprawdzić punkt po punkcie.
Trzy różne rzeczy pod jedną nazwą
W rozmowach z drukarnią słowa „proof”, „wydruk próbny” i „egzemplarz próbny” padają zamiennie. Każde znaczy jednak coś innego i do czegoś innego służy.
- Proof cyfrowy
- Wydruk kontrolny koloru z kalibrowanej drukarki, który symuluje warunki druku docelowego. Wymagania dla takich systemów opisuje norma ISO 12647-7. Proof pokazuje kolor, ale nie papier nakładu ani oprawę. Używa się go głównie przy druku offsetowym, gdzie nakład powstaje inną techniką niż próba.
- Wydruk próbny
- Kilka stron środka albo okładka wydrukowane na tej maszynie i na tym papierze, na których powstanie nakład. Bez oprawy. Służy do oceny koloru, czerni i zdjęć.
- Egzemplarz próbny
- Cała książka, wydrukowana i oprawiona tak jak nakład. Pokazuje wszystko naraz: kolor, papier, grzbiet, marginesy, sposób otwierania i trwałość klejenia.
| Proof cyfrowy | Wydruk próbny | Egzemplarz próbny | |
|---|---|---|---|
| Kolor | tak | tak | tak |
| Papier nakładu | nie | tak | tak |
| Oprawa i grzbiet | nie | nie | tak |
| Marginesy przy grzbiecie | nie | nie | tak |
Jest jeszcze podgląd na ekranie, nazywany też proofem ekranowym. Jak go zrobić dobrze, opisaliśmy w poradniku o tym, jak zweryfikować gotowy PDF przed drukiem. Ten tekst dotyczy kolejnego kroku, czyli papieru.
Kiedy próba się opłaca
- Album i książka ze zdjęciami. Kolor i ciemne partie zdjęć ocenisz tylko na papierze.
- Okładka w kolorze firmowym albo z dużą, jednolitą plamą barwy. Różnica odcienia jest na niej widoczna od razu.
- Pierwsza książka autora. Ktoś, kto nigdy nie składał książki, zwykle nie przewiduje, ile miejsca zabiera grzbiet.
- Nietypowy format lub papier, których nie masz jak porównać z inną książką na półce.
- Duży nakład. Im więcej egzemplarzy, tym droższy błąd, którego nikt nie zauważył.
Powieść z samym tekstem, złożona z gotowego szablonu i drukowana na czerni, zwykle nie potrzebuje osobnej próby. Wystarczy staranne sprawdzenie pliku.
Próba w druku cyfrowym wygląda jak nakład
W offsecie proof powstaje na innym urządzeniu niż nakład, więc tylko go udaje. W druku cyfrowym próba wychodzi z tej samej maszyny, na tym samym papierze i w tej samej oprawie co nakład. To, co trzymasz w dłoni, jest dokładnie tym, co dostaną czytelnicy.
Warunek: próba musi mieć tę samą konfigurację co zamówienie. Druk czarny ekonomiczny wychodzi z roli, standard i HD z arkusza, a kreda wygląda inaczej niż papier offsetowy. Próba na innym papierze albo w innej jakości druku niczego nie potwierdza.
Jak to wygląda u nas
Drukujemy od 10 egzemplarzy, a konfigurator nie ma osobnej pozycji „egzemplarz próbny”. Jeśli zależy Ci na dokładnym odwzorowaniu koloru, wydruk próbny przed nakładem zamówisz, pisząc przez formularz kontaktowy. Warunki ustalamy indywidualnie, tak jak mówi nasz regulamin.
Lista kontrolna: co sprawdzić na papierze
Oglądaj próbę w świetle dziennym, przy oknie. Kolory na monitorze nie są podstawą oceny druku, bo ekran świeci w RGB, a papier odbija światło. Połóż obok książkę z własnej półki o podobnym papierze: łatwiej ocenić biel, grubość kartki i to, jak mocno druk prześwituje na drugą stronę.
1. Grzbiet
Napis na grzbiecie ma stać pośrodku i nie zawijać się na przód ani na tył okładki. Jeśli ucieka w jedną stronę, grzbiet w pliku ma inną szerokość niż blok. Policz go jeszcze raz według wzoru z tekstu o tym, jak obliczyć grubość grzbietu.
2. Margines przy grzbiecie
Otwórz książkę bez dociskania, tak jak czyta się ją w fotelu. W oprawie klejonej strony zakrzywiają się ku grzbietowi i część kartki znika w zagięciu. Jeśli końcówki wersów chowają się w tym łuku, margines wewnętrzny jest za wąski. Przy oprawie klejonej zostaw przy grzbiecie około 20 mm, a przy grubej książce więcej.
3. Zdjęcia
Obejrzyj zdjęcia w świetle dziennym, nie przy żarówce. Sprawdź ostrość twarzy i drobnych napisów, a przede wszystkim ciemne partie. Cienie, które na ekranie mają szczegóły, na papierze niepowlekanym potrafią zlać się w jedną plamę. Poszukaj też zdjęć przechodzących przez rozkładówkę: twarz w grzbiecie przesuń na jedną stronę. Przy cienkim papierze sprawdź też, czy ciemne zdjęcie nie prześwituje przez tekst na odwrocie.
4. Czerń
Tekst ma być głęboko czarny i ostry na krawędziach liter. Gdy drobne litery wyglądają na lekko rozmyte albo mają barwną obwódkę, w pliku stoją w czerni złożonej z czterech kolorów, a nie w samym czarnym. To typowy skutek eksportu z programu pracującego w RGB. Więcej o tym piszemy w tekście o kolorach RGB, CMYK i Pantone.
5. Okładka
Porównaj kolor okładki z wzorcem, jeśli go masz, na przykład z logo na firmowym papierze. Sprawdź, czy ważne elementy nie stoją za blisko krawędzi: nasz regulamin dopuszcza tolerancję cięcia do 2 mm. Przy kartonie powyżej 200 g na zagięciu może pękać farba. Zobacz też, jak wygląda wybrana folia w dłoni, bo mat i soft touch zmieniają odbiór koloru.
6. Klejenie i otwieranie
Otwórz książkę na środku i na pierwszych stronach. Pociągnij delikatnie jedną kartkę ze środka bloku: przy dobrym klejeniu nie wysuwa się z grzbietu. Blok nie powinien pękać przy normalnym czytaniu. Jeśli książka ma leżeć otwarta, na przykład poradnik albo śpiewnik, sprawdź, czy tak się dzieje. Gdy nie, rozważ klej PUR albo oprawę szytą.
Najmniejszy nakład jako egzemplarze dla recenzentów
Zamiast jednej próby możesz zamówić najmniejszy nakład, czyli 10 egzemplarzy. Jeden zostaje u Ciebie do sprawdzenia, a pozostałe trafiają do recenzentów, pierwszych czytelników, na konkurs albo do księgarni, z którą rozmawiasz o sprzedaży. Uwagi od kilku osób wyłapią więcej niż jedna para oczu. Poprawiony plik idzie potem do właściwego nakładu. Właściwy nakład to osobne zamówienie z własnym terminem, liczonym od akceptacji plików.
Jeśli potrzebujesz naprawdę jednej sztuki, przeczytaj tekst o tym, czy druk od jednego egzemplarza jest możliwy.
Co zrobić z uwagami
- Zapisz każdą uwagę z numerem strony. Karteczka na brzegu strony plus lista w jednym pliku, żeby nic nie zginęło.
- Poprawiaj w pliku źródłowym, nie w PDF. Edycja gotowego PDF łatwo psuje fonty i układ.
- Sprawdź strony wokół poprawki. Dopisane zdanie potrafi przesunąć tekst o wiersz i zmienić łamanie kilku kolejnych stron.
- Wyeksportuj nowy PDF i nadaj mu nową nazwę, na przykład z numerem wersji. Dwa pliki o tej samej nazwie to prosta droga do druku starej wersji.
- Zmień konfigurację, jeśli trzeba. Poprawka papieru albo liczby stron zmienia grzbiet, więc okładkę trzeba przeliczyć.
Czytaj dalej
Fotoksiążka czy album z drukarni: co wybrać do druku zdjęć
Od akceptacji plików do wysyłki – jak przebiega realizacja druku książki
