Format książki – który będzie odpowiedni?

Jak wydać książkę? Czyli o formacie słów kilka

Wybór odpowiedniego formatu jest niezbędny dla właściwego łamania i składania tekstu, czyli umieszczenia go w kolumnach, a następnie dobrania fontu, jego wielkości, rozmiarów marginesów i przerw między wersami oraz opracowania grafik, ilustracji czy tabel. Czytelnik czerpie przyjemność nie tylko z samej treści, ale również estetycznego wyglądu książki. Przejrzyście zapisane strony zachęcają do lektury i pozostawiają po niej jeszcze milsze wspomnienia. Żeby wprowadzić pewne ogólnonarodowe standardy, zdecydowano się wdrożyć normę 216, która normalizuje formaty stosowane na całym świecie. Norma obowiązuje w wielu krajach z wyjątkiem USA, Meksyku, Japonii i Kanady. Drukarnie książek w Warszawie i całej Europie stosują natomiast standardowe formaty.

Co wpływa na wybór odpowiedniego formatu?

Dobór najbardziej adekwatnego formatu książki zależy od takich czynników jak:

• charakter publikacji – książki przeznaczone do masowego odbiorcy można drukować na standardowym, praktycznym formacie, jednak już do ważnych dzieł naukowych czy literackich lepiej wybrać większy format.
• Budżet autora – to, ile kosztuje wydrukowanie książki, zależy od wybranego formatu. Niższą cenę zapewnia wybór standardowej opcji. Format powinien umożliwiać prawidłowe wycięcie druku z arkusza. Włókna muszą przy tym biec równolegle do grzbietu książki, aby zapewnić papierowi odpowiednią stabilność.
• Miejsce umieszczenia książki – czy jest ona przeznaczona do noszenia przy sobie, w plecaku lub w torbie, czy może jest to dzieło tylko na półkę w biblioteczce.

Rodzaje formatów – A, B i C

Jak doszło do powstania stosowanych dzisiaj formatów papieru? Za podstawę przyjęto arkusz o powierzchni 1 m2, którego długość boków wyznaczono na 841x1189 mm (A0). Proporcje ustalono na podstawie stosunku boku kwadratu do jego przekątnej, aby przy każdym kolejnym złożeniu proporcja pozostała taka sama. Pojedyncze zgięcie na pół arkusza A0 pozwala uzyskać format A1, podwójne – A2, potrójne – A3 i tak dalej, aż do formatu A6. Najbardziej znany format, czyli A4, posiada rozmiar 210x297 mm.

W formacie B arkusz o oznaczeniu zerowym ma powierzchnię nieco większą od jednego metra kwadratowego. Ten przedział najczęściej stosuje się w różnorakich maszynach drukarskich, w tym również do druku książek. Papier w formacie B najlepiej nadaje się jako nośnik do druku offsetowego. W praktyce jednak arkusz jest zawsze większy od drukowanej pracy, gdyż finalnie i tak zostaje przycięty do pożądanego rozmiaru.