Otwarty stary zeszyt z nieczytelnymi odręcznymi zapiskami na drewnianym stole, obok stos trzech książek, roślina w doniczce, drewniana łyżka, miseczka z mąką, liście bazylii i lniana ściereczka

Jak zrobić książkę kucharską?

6 paź 2026 · 10 minut

Rodzinne przepisy jako prawdziwa książka: jak je spisać i sprawdzić, sfotografować potrawy, złożyć projekt w Canvie albo Wordzie i którą oprawę wybrać do kuchni.

W wielu domach leży w szufladzie taki zeszyt. Okładka przetarta na rogach, kartki poplamione masłem, a między nimi wciśnięte luźne karteczki z ciastem od sąsiadki. Pismo mamy albo babci, czasem trzech różnych osób.

W końcu ktoś przy niedzielnym obiedzie mówi: trzeba by to przepisać, zanim się rozleci. A skoro przepisać, to może od razu zrobić z tego książkę, po jednej dla każdego? Da się to zrobić na zwykłym komputerze, bez żadnego wydawnictwa. Sam druk trwa kilka dni. Najwięcej czasu zajmą przepisy babci, bo część trzeba będzie ugotować na próbę.

Zeszyt z przepisami babci: od czego zacząć

Od kopii. Zanim cokolwiek zaczniesz przepisywać, sfotografuj albo zeskanuj każdą stronę zeszytu, także te z dopiskami na marginesie. Wystarczy telefon, byle kartka leżała płasko, a w pokoju było jasno. Gdyby ktoś wylał kawę na oryginał, zostanie kopia. Przyda się też później, bo kawałek prawdziwego pisma babci w książce wzrusza bardziej niż najładniejsza czcionka.

Weźmy przykład. Pani Krystyna ma zeszyt po mamie: około siedemdziesięciu przepisów, od żurku po sernik na Wigilię. Chce, żeby na Boże Narodzenie każde z rodzeństwa i każde z dorosłych dzieci dostało własny egzemplarz. Wychodzi piętnaście książek.

Przepisywanie idzie jej szybko. Gorzej z tym, co mama notowała po swojemu: „mąki ile weźmie”, „szklanka cukru”, „piec, aż się zrumieni”. Mama wiedziała, o którą szklankę chodzi. Wnuczka nie będzie wiedziała.

Rada jest jedna i nie ma od niej wyjątków: każdy przepis, którego nie znasz na pamięć, ugotuj przed drukiem. Zważ mąkę, zmierz szklankę w mililitrach, zapisz temperaturę piekarnika i czas. Kilka weekendów przy garnkach oszczędzi komuś zakalca za dziesięć lat. A jeśli żyje jeszcze ktoś, kto pamięta, jak to robiła babcia, zadzwoń. Z takich rozmów bierze się najlepszy materiał do książki.

Jak zrobić książkę z przepisami: układ strony

Najprościej tak: jeden przepis na jednej stronie albo na dwóch stronach obok siebie. Przepis, który zaczyna się na prawej stronie i kończy po odwróceniu kartki, w kuchni potrafi zdenerwować. Ręce są w mące, a tu trzeba przewracać.

Każda strona z przepisem niech ma ten sam porządek. Po trzecim przepisie czytelnik szuka wzrokiem w tym samym miejscu i już się nie gubi.

  • Nazwa. Taka, jak mówiło się w domu. „Placek cioci Zosi” powie więcej niż „ciasto drożdżowe ze śliwkami”.
  • Ile porcji i ile czasu. Dwie krótkie informacje pod nazwą, zanim ktoś zacznie gotować.
  • Składniki w kolejności użycia. W gramach i mililitrach, a obok, jeśli chcesz, w łyżkach i szklankach.
  • Kroki z numerami. Jeden krok, jedna czynność.
  • Dopisek. Skąd przepis, kto go robił, na jakie święta. Dwa, trzy zdania.

Przepisy ułóż w rozdziały tak, jak się ich szuka przy kuchni: zupy, obiady, ciasta, przetwory. Na początku spis treści. Kilka stron wstępu o rodzinie i parę starych zdjęć z kuchni zmieniają zbiór przepisów w kronikę domu.

Zdjęcia potraw

Aparat za kilka tysięcy nie jest potrzebny. Telefon wystarczy, jeśli fotografujesz w dzień przy oknie i bez lampy błyskowej. Światło z okna, padające z boku albo zza talerza, wydobywa parę nad zupą i chrupiącą skórkę. Lampa kuchenna wieczorem daje żółte, płaskie zdjęcia, których potem nie uratuje żaden program.

Babka posypana cukrem pudrem na talerzu, na stole nakrytym koronkowym obrusem, obok szklany pojemnik z pokrywką i mały bukiet kwiatów, w tle okno z białą firanką i krzesła
Światło wpada z okna za stołem, więc na babce widać cukier puder i każde pęknięcie skórki. Tak samo da się sfotografować domowe ciasto telefonem, bez lampy i bez studia.

Fotografuj od razu po ugotowaniu, na talerzu, na którym to danie naprawdę podaje się w domu. Placek z blachy dobrze wychodzi z góry, a kawałek tortu z boku, bo wtedy widać warstwy. Nie każdy przepis potrzebuje zdjęcia: daj je potrawom, których nikt poza rodziną nie zna. Schabowego każdy sobie wyobrazi.

Zdjęcie z telefonu ma zwykle dość pikseli na całą stronę A5, chyba że przeszło przez komunikator, który po drodze je zmniejsza. Jak sprawdzić, czy zdjęcie nadaje się do druku, wyjaśniamy w tekście o rozdzielczości zdjęć do druku.

Jak zrobić książkę kucharską na komputerze

Wystarczy Canva w przeglądarce albo Word. Ważniejsze od wyboru programu jest jedno ustawienie na samym początku: rozmiar strony. Od pierwszej kartki ma to być format książki, a nie A4, które Word podsuwa sam.

Canva: książka kucharska z szablonu

Canva ma gotowe szablony stron z przepisami i okładek. Zacznij od pustego projektu we własnym rozmiarze, czyli w formacie książki, na przykład A5 (148 × 210 mm). Dopiero potem wybierz szablon, który Ci się podoba, i popraw go pod ten rozmiar. Każda następna strona to kopia pierwszej, tylko z innym tekstem i zdjęciem, więc układ trzyma się sam.

Uważaj na brzegi. Zdjęcie albo tło, które ma dochodzić do krawędzi kartki, rozciągnij trochę poza nią, na spad, czyli kilka milimetrów zapasu, który drukarnia potem odcina. Tekst trzymaj dalej od brzegu. Plik pobierasz jako PDF do druku i zaznaczasz znaczniki przycięcia i spady, bo według pomocy Canvy ta opcja jest domyślnie wyłączona. Całą drogę od szablonu do pliku opisujemy w tekście o tym, jak zrobić książkę w Canvie.

Word

Word sprawdzi się przy książce, w której więcej jest tekstu niż zdjęć. Ustawiasz rozmiar strony, marginesy i numerację, a na końcu zapisujesz plik jako PDF. Jak to zrobić, żeby drukarnia przyjęła plik bez poprawek, pokazujemy w poradniku o składzie książki w Wordzie.

W obu programach pilnuj liczby stron. Przy oprawie szytej nićmi zwykle musi dzielić się przez cztery, przy spirali i zwykłym klejeniu wystarczy parzysta. Brakujące strony to dobre miejsce na kartki w linie: kolejne pokolenie dopisze tam swoje przepisy.

Spirala, miękka czy twarda oprawa

Do kuchni najlepsza jest spirala. Książka na spirali leży otwarta na blacie bez przyciskania kubkiem i da się ją złożyć okładką do tyłu, tak że zajmuje miejsce jednej strony. Miękka oprawa klejona kosztuje mniej, ale gruba książka sama się w niej przymyka, a rozłożona na siłę potrafi pęknąć w grzbiecie. Twarda oprawa szyta nićmi wygląda najpoważniej i przetrwa dziesięciolecia. Tylko że do garnków jej szkoda.

Przy spirali poproś o folię na okładce z obu stron. Wtedy tylna okładka też jest zabezpieczona, a plamę po sosie zetrzesz wilgotną ściereczką.

Wróćmy do pani Krystyny. Jej książka ma format A5, 100 stron i kolorowe zdjęcia na matowym papierze kredowym 150 g, czyli gładkim i grubym, na którym zdjęcia wychodzą ostro. Tyle kosztuje jeden egzemplarz:

Oprawa10 egzemplarzy50 egzemplarzy100 egzemplarzy
Spirala, okładka w folii z obu stronnie opłaca sięokoło 40 złokoło 22 zł
Miękka, klejonaokoło 110 złokoło 25 złokoło 14 zł
Twarda, szyta nićmiokoło 240 złokoło 46 złokoło 25 zł

Kwoty są za jedną książkę, bez VAT i w zaokrągleniu. Tak wyglądały ceny w listopadzie 2026 roku. Przy kilkunastu sztukach różnice między drukarniami bywają duże, więc zapytaj o cenę w dwóch, trzech miejscach, także w najbliższej drukarni cyfrowej.

Pani Krystyna patrzy na ceny dla dziesięciu sztuk i robi wielkie oczy. Dziesięć książek w miękkiej oprawie to razem około 1100 zł. Pięćdziesiąt kosztuje niewiele więcej, około 1260 zł. Przygotowanie druku i oprawy kosztuje tyle samo bez względu na to, ile książek powstanie. Przy dziesięciu sztukach na każdą przypada duży kawałek tego kosztu. Przy spirali ten kawałek jest jeszcze większy, dlatego w tabeli zaczyna się ona od pięćdziesięciu sztuk. Szerzej piszemy o tym w tekście ile kosztuje wydrukowanie książki.

Nikt nie musi od razu drukować pięćdziesięciu. Pani Krystyna dopytuje jednak dalszą rodzinę, zanim zdecyduje, bo przy takiej wycenie kilka dodatkowych egzemplarzy prawie nic nie zmienia w rachunku.

Przy dwóch, trzech sztukach sprawdź też fotoksiążkę z serwisu internetowego. Drukuje się ją od jednego egzemplarza, tylko projekt robisz w ich kreatorze.

Książka kucharska dla dzieci

To hasło znaczy dwie różne rzeczy. Pierwsza to książka, którą dzieci robią same: rysują potrawy i dyktują przepis tak, jak go rozumieją („mieszasz, aż się zrobi gładko”). Rysunki wystarczy zeskanować albo sfotografować i wstawić do projektu jak zwykłe zdjęcia. Dla dziadków na święta nie ma lepszego prezentu i nikt nie będzie się czepiał gramów.

Druga to książka dla małego kucharza. Tu długi opis przegrywa z dużym zdjęciem każdego kroku. Do tego duża czcionka i wyraźny znak przy przepisach, przy których musi być dorosły: nóż, piekarnik, gorący tłuszcz. A jeśli na zdjęciach kroków widać ręce samego dziecka, książka od razu robi się jego.

Jak wydać książkę kucharską

Jeśli książka trafi tylko do rodziny, żadnych formalności nie ma. Drukujesz, rozdajesz i tyle. Inaczej, gdy chcesz ją sprzedawać, choćby na kiermaszu w kole gospodyń.

  • Numer ISBN. Nie jest obowiązkowy, ale księgarnie zwykle o niego proszą. Jest bezpłatny, przydziela go Biblioteka Narodowa przez serwis e-ISBN. VAT na książkę drukowaną wynosi 5%, z numerem i bez niego, tak mówi załącznik nr 10 do ustawy o VAT. Wszystkie kroki opisujemy we wpisie o tym, jak zdobyć numer ISBN.
  • Przepisy z cudzych książek i blogów. Według art. 1 ust. 2¹ ustawy o prawie autorskim chroniony jest sposób wyrażenia, a metody już nie. Sposobu na sernik nikt więc nie ma na wyłączność, ale cudzy opis przepisany słowo w słowo i cudze zdjęcie są już chronione. Pisz po swojemu i fotografuj sam. Więcej w tekście o zdjęciach, fontach i cytatach w książce.

Książka z przepisami na prezent

Taka książka zwykle powstaje pod konkretny dzień: święta, okrągłe urodziny mamy, ślub wnuczki. I tu łatwo się przeliczyć. Drukarnie liczą termin od dnia, w którym zaakceptują pliki, a nie od dnia, w którym je wyślesz. Spirala albo miękka oprawa to zwykle około tygodnia roboczego, twarda nawet trzy tygodnie, do tego dochodzi kurier.

Pani Krystyna liczy więc od końca. Pliki gotowe w połowie listopada, przepisy sprawdzone w październiku, zeszyt zeskanowany jeszcze latem. Najdłużej trwa gotowanie i wypytywanie rodziny.

Na pierwszej stronie zostaw miejsce na dedykację, wpisaną ręcznie w każdym egzemplarzu albo wydrukowaną dla wszystkich. Inne pomysły zebraliśmy w tekście o tym, jak zrobić książkę na prezent.

Najczęstsze pytania

Najprościej w Canvie albo w Wordzie. Od początku ustaw rozmiar strony na format książki, na przykład A5, a gotowy projekt zapisz jako PDF do druku.

Załóż projekt w rozmiarze książki, na przykład A5, wybierz szablon strony z przepisem i powielaj tę stronę dla kolejnych przepisów. Przy pobieraniu wybierz PDF do druku i włącz znaczniki przycięcia i spady, bo same się nie włączają.

Najpierw sfotografuj albo zeskanuj każdą stronę, żeby mieć kopię. Potem przepisuj do komputera i zamieniaj miary w rodzaju „szklanka” czy „ile weźmie” na gramy i mililitry, najlepiej po ugotowaniu potrawy.

Najbardziej zależy od liczby egzemplarzy. Kolorowa książka A5 ze 100 stronami kosztowała w listopadzie 2026 roku przy pięćdziesięciu sztukach około 25 zł w miękkiej oprawie i około 40 zł na spirali, bez VAT. Przy dziesięciu sztukach jedna wychodzi kilka razy drożej, bo koszt przygotowania druku dzieli się na mało książek.

Do rozdania w rodzinie wystarczy sam druk. Do sprzedaży przyda się numer ISBN, bezpłatny z Biblioteki Narodowej. Przepisy z cudzych książek i blogów opisz własnymi słowami i pokaż na własnych zdjęciach.

Dzieci mogą zrobić ją same: narysować potrawy i podyktować przepisy, a rysunki zeskanujesz do projektu. Książka dla małego kucharza potrzebuje dużych zdjęć każdego kroku, dużej czcionki i znaku przy przepisach, które robi się z dorosłym.

Czytaj dalej